راهبرد
«هزار زخم»
اسرائیل بر پیکر
ایران؛
رضا
پهلوی، یکی از
چاقوهای این
پروژه
نوید
مؤمن زاده
اسرائیل
سالهاست
راهبردی را
برای تضعیف و
فرسودهکردن
ایران دنبال میکند
که از آن با
عنوان «مرگ با
هزار زخم» یاد
شده است؛
راهبردی که
هدف آن نه
لزوماً یک
ضربه نهایی و
فوری، بلکه
واردکردن
ضربههای پیدرپی
به توان نظامی،
اقتصادی، سیاسی
و اجتماعی ایران
است تا کشور
بهتدریج
فرسوده،
ناتوان و آسیبپذیر
شود.
در
سال ۲۰۲۱،
نفتالی بنت،
نخستوزیر
وقت اسرائیل،
این راهبرد را
در گفتوگو با
جو بایدن با
تعبیر «مرگ با
هزار زخم» توضیح
داد. این سیاست
در سالهای
بعد، با شکلها
و ابزارهای
گوناگون
دنبال شده
است. اکنون نیز
شواهد و نوشتههای
منتشرشده در
محافل سیاسی و
راهبردی اسرائیل
نشان میدهد
که این راهبرد
تنها به حملات
نظامی محدود نیست؛
بلکه تضعیف زیرساختهای
حیاتی، فشار
اقتصادی، تشدید
شکافهای
داخلی و تلاش
برای ساختن یک
بدیل سیاسی
وابسته به حمایت
خارجی را نیز
در بر میگیرد.
در این
میان، رضا
پهلوی یکی از
چهرههایی
است که میتواند
در خدمت این
پروژه قرار گیرد؛
یکی از چاقوهایی
که قرار است
از مسیر سیاسی
و تبلیغاتی،
به پیکر جامعه
و تمامیت ایران
ضربه بزند.
۱۸ و ۱۹ دی؛ حلقهای
در پروژهای
بزرگتر
رویدادهای
۱۸
و ۱۹
دیماه را نمیتوان
جدا از تحولات
بعدی و فضای سیاسی
و تبلیغاتیای
بررسی کرد که
به حمله نظامی
آمریکا و
اسرائیل در
اسفندماه
انجامید.
اعتراضهای
مردم، که ریشه
در بحران
اقتصادی،
نارضایتی عمیق
اجتماعی و
مخالفت با
حکومت اسلامی
داشت، با
سرکوبی خونین
و کشتار
گسترده مردم
روبهرو شد.
مسئولیت مستقیم
این جنایت بر
عهده حکومت
اسلامی و
دستگاه سرکوب
آن است.
اما
در همان
روزها،
دونالد ترامپ
با تهدید به
مداخله نظامی
و وعده کمک به
معترضان، و
سپس با پیامهایی
چون «کمک در
راه است»، فضایی
ایجاد کرد که
اعتراض و
سرکوب مردم را
به زمینهای
برای تهدید
نظامی تبدیل میکرد.
رضا پهلوی نیز
با دعوت به
اعتراض و تشویق
به امید بستن
به مداخله
خارجی، در همین
فضای سیاسی و
تبلیغاتی نقشآفرینی
کرد.
با
توجه به آنچه
در هفتههای
بعد رخ داد، میتوان
۱۸
و ۱۹
دی را حلقهای
از یک پروژه
بزرگتر
دانست؛ پروژهای
که میخواست
از کشتار مردم
به دست حکومت
اسلامی،
بهانهای برای
مداخله خارجی
بسازد و تجاوز
نظامی را زیر
نام «کمک به
مردم ایران» و
«مداخله
بشردوستانه»
توجیه کند.
این
به معنای آن نیست
که جنایت
حکومت اسلامی
را میتوان به
پای نیروهای
خارجی نوشت یا
آنها را عامل
مستقیم کشتار
دانست. اما
آمریکا و
اسرائیل، با
بهرهبرداری
از خون مردم و
تبدیل رنج و
خشم آنان به
ابزار توجیه
جنگ، و رضا
پهلوی با تبلیغ
و استقبال از
چنین مداخلهای،
مسئولیت سیاسی
و اخلاقی سنگینی
بر عهده
دارند. نمیتوان
از یک سو از
کشتار مردم
سخن گفت و از
سوی دیگر،
همان کشتار را
دستاویزی برای
مشروعیتبخشیدن
به بمباران و
ویرانی کشور
قرار داد. دست
این سه، هر یک
به شیوه خود،
در خون مردم
آغشته است:
حکومت اسلامی
با کشتار مستقیم،
و آمریکا و
اسرائیل و رضا
پهلوی با بهرهبرداری
جنگطلبانه
از آن و پیشبرد
تجاوز به نام
نجات مردم.
از
همکاری با
اسرائیل تا
دفاع از تجاوز
نظامی
نشانههای
نزدیکی جریان
سلطنتطلب به
اسرائیل، به
رویدادهای اخیر
محدود نمیشود.
پس از اعتراضهای
دیماه و بهویژه
از ۱۸
و ۱۹
دیماه سال
گذشته، ابعاد
حمایت امنیتی،
تبلیغاتی و سیاسی
اسرائیل از
رضا پهلوی بیش
از پیش آشکار
شد. در تجمعهای
سلطنتطلبان
در اروپا و آمریکا،
پرچم اسرائیل
گاه چنان
برجسته است که
در کنار پرچم
ایران، حتی از
آن نیز بیشتر
به چشم میآید.
البته
رابطه اسرائیل
با خاندان
پهلوی سابقهای
طولانیتر
دارد. اسرائیل
در دوران
محمدرضا شاه،
در آموزش و
تقویت ساواک
نقش داشت و
شماری از نیروهای
این سازمان را
آموزش داد. این
همکاری بخشی
از مناسبات
امنیتی دو
حکومت بود؛
مناسباتی که
نشان میدهد پیوند
میان دستگاه
امنیتی اسرائیل
و حکومت پهلوی،
موضوعی تازه و
مربوط به
تحولات امروز
نیست.
رضا
پهلوی نیز در
سالهای اخیر
آشکارا به این
رابطه نزدیک
شده است. سفر
او به اسرائیل
در سال ۲۰۲۳،
دیدار با بنیامین
نتانیاهو و
شماری از مقامهای
اسرائیلی و
موضعگیریهای
بعدی او، جای
تردیدی باقی
نمیگذارد که
وی برای جلب
حمایت سیاسی
اسرائیل تلاش
کرده است.
با
آغاز تجاوز
نظامی اسرائیل
به ایران، او
این حمله را
«فرصتی طلایی»
و نوعی
«مداخله
بشردوستانه»
توصیف کرد. در
ادامه نیز،
هنگامی که زیرساختهای
کشور هدف حمله
قرار گرفتند،
کوشید این
حملات را با این
استدلال توجیه
کند که هدف، زیرساختهای
حکومت است، نه
مردم.
اما
آیا میتوان میان
زندگی مردم و
زیرساختهای
کشور چنین خطکشیای
کشید؟ آب،
برق، راهآهن،
پلها،
کارخانهها،
صنایع فولاد و
پتروشیمی و
تأسیسات تولیدی،
بخشی از زندگی
روزمره مردم و
پایههای
اقتصادی و
اجتماعی
جامعهاند.
نابودی
آنها پیش از
هر چیز زندگی
میلیونها
انسان را مختل
میکند و هزینه
آن را مردم میپردازند.
اگر
سدها به دلیل
کاربرد
دوگانه، هدفی
نظامی معرفی
شوند، با همین
منطق میتوان
تقریباً هر زیرساختی
را در شمار
اهداف نظامی
قرار داد: پلها،
نیروگاهها،
شبکههای آبرسانی،
نانواییها،
کارخانهها و
حتی شبکه حملونقل
عمومی. چنین
استدلالی راه
را برای مشروعیتبخشیدن
به ویرانی
گسترده زندگی
غیرنظامیان
باز میکند.
حمله
به صنایع
فولاد و پتروشیمی
نیز صرفاً
ضربهزدن به
حکومت نیست؛
ضربه به تولید،
اشتغال،
درآمد عمومی و
آینده اقتصادی
جامعه است. هیچکس
نمیتواند با
تغییر نام این
تأسیسات به «زیرساختهای
حکومت»، پیامدهای
واقعی نابودی
آنها را از
زندگی مردم
جدا کند.
نکته
مهم این است
که دفاع سیاسی
رضا پهلوی از
جنگ و حملات
اسرائیل را
نباید با
هماهنگی مستقیم
او در تعیین
اهداف نظامی یکی
دانست. مسئله،
حمایت آشکار
او از تجاوز
نظامی و تلاش
برای بهرهبرداری
سیاسی از آن
است؛ موضعی که
بهخودیخود
پیامدهای سنگینی
برای آینده ایران
دارد.
یک
پروژه با چند
چهره و چند
بازو
موضوع
فقط رضا پهلوی
نیست. آنچه
اهمیت دارد،
طرحی است که میکوشد
از دل جنگ، ویرانی
اقتصادی،
شکافهای
داخلی و
مداخله نیروهای
خارجی،
ساختاری سیاسی
برای آینده ایران
بسازد؛
ساختاری که
شکلگیری و
سرنوشت آن بهجای
اتکا به اراده
آزاد مردم ایران،
به حمایت و
مداخله قدرتهای
خارجی گره
بخورد.
در این
زمینه، مقالههای
منتشرشده از
سوی ست دی.
کاپلان در
روزنامه
جروزالم پست
اهمیت ویژهای
دارند. کاپلان
در مقاله سوم
آوریل ۲۰۲۶،
پیشنهاد میکند
که نیروهای
مخالف حکومت
اسلامی، از
جمله رضا
پهلوی، کنگره
آزادی ایران و
دیگر چهرهها
و شبکههای
مخالف، در
چارچوبی
مشترک برای
دوران انتقال
قدرت گرد هم آیند.
او همچنین از
ایجاد منطقهای
حفاظتشده در
داخل ایران
سخن میگوید؛
منطقهای که
بتواند به پایگاهی
برای سازماندهی
نیروهای
مخالف و شکلدادن
به ساختار
حکمرانی جایگزین
تبدیل شود.
کاپلان
در مقاله دیگری
در یازدهم
نوامبر ۲۰۲۶،
این طرح را با
جزئیات بیشتری
پی میگیرد.
او از ضرورت ایجاد
جای پایی
حفاظتشده
برای مخالفان
در داخل ایران،
یکپارچهکردن
نیروهای
مخالف،
استفاده از
شبکههای
موجود و کمک
خارجی برای پیشبرد
این روند سخن
میگوید. در
همین چارچوب،
به سازمانهای
کرد نیز اشاره
میکند و از
ظرفیت شبکهها
و تجربه آنها
در مناطق مرزی
نام میبرد.
این
نوشتهها
صرفاً بحثهایی
درباره همگرایی
مخالفان نیستند.
آنها پیشنهادهایی
برای تبدیل
فشار نظامی و
اقتصادی به تغییر
سیاسی در ایراناند؛
پیشنهادهایی
که در آنها نیروهای
مخالف، از
جمله
رضا پهلوی،
کنگره آزادی ایران
و برخی نیروهای
کرد، در
قالب یک
چارچوب سیاسی
و اجرایی
مشترک دیده میشوند.
البته
مقاله یک نویسنده
در یک
روزنامه، بهخودیخود
سند تصمیم رسمی
دولت اسرائیل یا
اثباتکننده
هماهنگی
سازمانی و مالی
میان همه نیروهای
نامبرده نیست.
اما این نوشتهها
بهروشنی
نشان میدهند
که در بخشی از
محافل راهبردی
اسرائیل، چنین
طرحی برای پیوند
دادن این نیروها
و استفاده از
آنها در یک
پروژه سیاسی
پس از جنگ
مطرح است. این
واقعیتی است
که نمیتوان
نادیده گرفت.
بنابراین،
مسئله را نباید
به رقابت ظاهری
میان رضا پهلوی
و کنگره آزادی
ایران
فروکاست. ممکن
است این نیروها
در عرصه سیاسی
با یکدیگر
رقابت داشته
باشند، اما در
طرحی که
کاپلان پیشنهاد
میکند، قرار
است در چارچوبی
مشترک و با
پشتیبانی
خارجی به کار
گرفته شوند. این
همان نکتهای
است که باید
درباره آن
تأمل کرد.
در
مورد برخی نیروهای
کرد نیز باید
با دقت سخن
گفت. گزارشهایی
از گفتوگوها
و همکاریهای
اسرائیل با
شماری از گروههای
مسلح کرد ایرانی
منتشر شده
است. این
موضوع را نباید
به همه نیروهای
کرد یا مردم
کردستان تعمیم
داد؛ اما نمیتوان
از تلاش اسرائیل
برای بهرهگیری
از برخی
سازمانها و
شبکههای مرزی
در طرحهای
خود نیز چشم
پوشید.
جنگ،
تبلیغات و
ساختن یک رهبر
هیچ
پروژهای برای
تغییر سیاسی
در یک کشور،
تنها با حمله
نظامی و فشار
اقتصادی پیش
نمیرود.
ساختن تصویر سیاسی
مطلوب، دستکاری
افکار عمومی و
تولید ظاهری
از حمایت
گسترده مردمی
نیز بخشی از این
فرایند است.
در
سالهای اخیر،
شبکههای سایبری
و حسابهای
جعلی متعددی
برای بزرگنمایی
حمایت از رضا
پهلوی و القای
این تصور به
کار گرفته شدهاند
که او رهبر
مورد قبول
اکثریت مردم ایران
است. تکرار
سازمانیافته
شعارها،
بازنشر
هماهنگ پیامها
و ایجاد موجهای
مصنوعی در فضای
مجازی، بخشی
از تلاش برای
ساختن چنین
تصویری است.
هدف این است
که پیش از
آنکه مردم
فرصت انتخاب
آزادانه
داشته باشند، یک
چهره بهعنوان
بدیل از پیش
تعیینشده به
آنها عرضه
شود.
در
کنار این شبکهها،
رسانههایی نیز
قرار گرفتهاند
که بهجای
اطلاعرسانی
مستقل و دفاع
از حق مردم
برای تعیین
سرنوشت خود،
عملاً به تریبون
تبلیغاتی
اسرائیل تبدیل
شدهاند. شبکه
ایران اینترنشنال،
در پوشش جنگ و
تحولات ایران،
بارها به بازتاب
و تقویت روایتهایی
پرداخته که
حملات اسرائیل
را توجیه میکنند
و ویرانی زیرساختهای
کشور را کماهمیت
جلوه میدهند.
دفاع از حمله
به تأسیسات حیاتی،
عادیسازی ویرانی
و تبدیل تجاوز
نظامی به فرصتی
برای تبلیغ یک
جریان سیاسی،
دیگر روزنامهنگاری
مستقل نیست؛ این
کارکرد، به
تبلیغات جنگی
نزدیک شده
است.
در
چنین فضایی،
تلاش میشود
رضا پهلوی نه
بهعنوان یک
مدعی سیاسی که
باید در برابر
مردم و در یک
روند آزاد
پاسخگو
باشد، بلکه بهعنوان
تنها بدیل
ممکن و رهبر
از پیش تعیینشده
معرفی شود. این
تصویرسازی،
در کنار حمایت
خارجی و تبلیغات
سازمانیافته،
میخواهد حق
انتخاب مردم
را پیشاپیش
محدود کند.
هدف
نهایی؛ ایران
ضعیف، فرسوده
و چندپاره
تجربه
کشورهای
منطقه نشان
داده است که
مداخله نظامی
و حمایت از نیروهای
وابسته به
قدرتهای
خارجی،
الزاماً به
آزادی و
دموکراسی نمیانجامد.
در مواردی، نتیجه
چنین مداخلاتی
جنگ داخلی،
فروپاشی
نهادهای عمومی،
گسترش خشونت،
بحران اقتصادی
و از میان
رفتن امکان
زندگی عادی
برای مردم
بوده است.
اسرائیل
در سالهای
گذشته در
کشورهای
منطقه، از
جمله در سوریه،
نقش مهمی در
تحولات امنیتی
و نظامی داشته
و از ضعف و
چندپارگی
همسایگان خود
بهره برده
است. در مورد ایران
نیز، تضعیف زیرساختهای
حیاتی، تشدید
اختلافات
داخلی، تقویت
نیروهای مسلح
و سیاسی
وابسته به حمایت
خارجی و مطرحکردن
طرحهایی برای
ایجاد مناطق
حفاظتشده در
داخل کشور، در
کنار یکدیگر
تصویری نگرانکننده
میسازند.
این
همان معنای
راهبرد «هزار
زخم» است:
فرسودهکردن
توان یک کشور
از راه ضربههای
متعدد، از بین
بردن ظرفیتهای
اقتصادی و
اجتماعی آن،
تشدید شکافها
و در نهایت
تبدیل آن به
کشوری ضعیف و
ناتوان از
دفاع از
استقلال و
تمامیت خود.
رضا
پهلوی در این
میان، یکی از
چهرههای سیاسی
این پروژه
است؛ چهرهای
که میکوشد از
تجاوز نظامی
اسرائیل برای
رسیدن به قدرت
بهرهبرداری
کند و آینده سیاسی
خود را به حمایت
خارجی گره
بزند. برخی نیروهای
کرد، بخشی از
شبکههای سیاسی
مخالف و رسانههای
حامی این رویکرد
نیز میتوانند
در اجزای
مختلف چنین
طرحی جای بگیرند؛
نه لزوماً با
نقش و مسئولیتی
یکسان، بلکه
در چارچوب طرحی
که برای آنها
کارکردهای
متفاوتی در
نظر گرفته شده
است.
آزادی
ایران از مسیر
مداخله خارجی
نمیگذرد
مخالفت
با حکومت
اسلامی به
معنای همراهی
با تجاوز نظامی
اسرائیل و آمریکا
نیست. مخالفت
با استبداد دینی،
مجوز ویرانکردن
کشور و نابودی
زندگی مردم را
به هیچ قدرت
خارجی نمیدهد.
همانگونه که
نمیتوان به
نام مبارزه با
حکومت اسلامی
از استبداد
سلطنتی دفاع
کرد، نمیتوان
به نام آزادی
ایران، جنگ و
مداخله خارجی
را توجیه کرد.
آینده
ایران باید به
دست مردم ایران
تعیین شود؛ نه
در اتاقهای
فکر اسرائیل،
نه با بمباران
و تحریم و
محاصره، نه با
ساختن مناطق
تحت حمایت
خارجی و نه با
تحمیل یک رهبر
از پیش انتخابشده.
مردم
ایران برای
رهایی از
استبداد به
آزادی سیاسی،
حق تشکل و
اعتراض،
دمکراسی،
برابری،
عدالت اجتماعی
و حق تعیین
سرنوشت نیاز
دارند؛ نه به
جانشینی یک نیروی
وابسته به
قدرت خارجی بهجای
حکومت مستبد
کنونی.
راهبرد
«هزار زخم»
اسرائیل، هر
نام و پوششی
که داشته
باشد، راه
آزادی مردم ایران
نیست. سلطنتطلبانی
که آینده سیاسی
خود را به حمایت
اسرائیل و آمریکا
گره زدهاند،
با پشتیبانی
از جنگ و
تجاوز نظامی،
در کنار این
دو قدرت، راه
رسیدن مردم ایران
به آزادی و
دموکراسی را
دشوارتر،
ناهموارتر و
طولانیتر میکنند.
این جنگ نهتنها
راه رهایی از
استبداد را
هموار نمیکند،
بلکه با ویرانی
زیرساختها،
تخریب
اقتصاد،
گسترش ناامنی
و تشدید شکافهای
اجتماعی،
زندگی میلیونها
انسان را به
سوی تباهی میبرد
و امکان شکلگیری
جامعهای
آزاد و دمکراتیک
را تضعیف میکند.
دفاع
از استقلال ایران
و مرزهای
جغرافیایی آن
در برابر
تجاوز خارجی،
در کنار بهرسمیتشناختن
حق تعیین
سرنوشت مردم و
ملیتهای
ساکن کشور، با
مبارزه برای
آزادی،
دمکراسی،
برابری و
عدالت اجتماعی
پیوندی
ناگسستنی
دارد.
🌹🌍🌹